टेक सिँह धामी, धनगढी, १७ पुस/ कन्चनपुरमा ब्यबसायिक च्याउ खेती फस्टाउदै गएको छ। सुदुरका क्षेत्रहरुमा च्याउको माग र बजार राम्रो भएको भन्दै युवा तथा उधमीहरु ब्यबसायिक च्याउ खेति तर्फ आकर्षित छन्।
बिश्वभर महामारीका रुपमा फैलिएको नोबेल कोरोना भाइरस तथा कोभिड १९ का कारण समग्र विश्व र नेपालको अर्थतन्त्र धरासायी भएका बेला कयौका रोजगारी गुमेका छन् भने कयौलाइ हातमुख जोर्न अप्ठ्यारो परिस्थिति सिर्जना भएको छ।
कोरोना प्रभावका कारण विदेशबाट स्वदेशी माटोलाइ नै कर्मभूमि बनाउछु भन्दै स्वदेश टेकेका कन्चनपुर भिमदत्त नगरपालिका १० गज्जरका राम प्रसाद जोशि अहिले ब्यबसायिक च्याउ खेतिमा रमाएका छन्।
घरधन्दा चलाउनकै निम्ति बिदेशिएका उनी अहिले नेपालमै ब्यबसायमा ब्यस्त छन्। उनले पाँच बर्ष मलेशियाको फ्याक्ट्रीमा १२ देखी १६ घन्टा सकि नसकि काम गरेको तितो अनुभव सुनाए।
विदेशमा लामो समय दुःख गरेका जोशीले स्वदेशमै व्यवसाय गर्ने र घर परिवारसँग बस्ने सोच बनाएका छन्। झण्डै दुइ लाख बढी लागतमा च्याउ खेति सुरु गरेका चन्दले यसलाई व्यावसायिकरूप दिन थालेका हुन्। जोशीले च्याउ खेति संगै बाख्रा पालन पनि सुरु गरेका छ। पछिल्लो समय सुदुरमा च्याउको माग बढ्दै गएकाले बजारको मागलाई दृष्टिगत गरी १ कट्टा जमिनमा व्यवसाय शुरु गरेको उनको भनाइ छ।
जोशी भन्छन्, ‘व्यवसाय राम्रो हुँदै गएको छ, बिदेशमा २४ घन्टा खट्नुपर्ने, स्वदेशमा कम मिहेनत र छोटो समयमानै राम्रो आम्दानी भइरहेको छ। अहिले उत्पादन र बजार राम्रो भएकाले आम्दानी राम्रै हुने अपेक्षा छ।’
लकडाउनको समयमा स्वदेश फर्किएका जोशीलाई व्यवसाय सञ्चालन गर्न डिमेघा कैलालीले सञ्चालन गरेको ‘कोभिड–१९’ प्रभावितका लागि सामाजिक आर्थिक पुनरुत्थान कार्यक्रमले ठूलो सहयोग गरेको उनले बताए। युएनडिपीको आर्थिक सहयोग तथा भीमदत्त नगरपालिकाको समन्वयमा डिमेघा कैलालीद्धारा सञ्चालन भएको उक्त कार्यक्रममा ५ दिने उद्यमशीलता तालिम लिएको उनले सुनाए।
तालिमपश्चात् जोशीलाइ व्यवसाय सुरु गर्न डिमेघा कैलालीले प्रबिधि र थप ५ दिने सीप विकास तालिम प्रदान गर्यो। दुवै तालिम लिएपछि उनी पूर्णरुपमा च्याउ खेतीमा होमिएका छन्। अहिले आफैँले आफ्नै लगानी र जमिनमा च्याउ उत्पादनमा जोड दिएका छन्। आफ्नै सीप र स्थानीय स्रोतबाट व्यवसाय सञ्चालन गर्न सकिने उनी सुनाउँछन्।
यो व्यवसायबाट राम्रो आम्दानी हुनुका साथै समयको पनि सदुपयोग हुने भएकाले यसलाई व्यावसायिक रूप दिन थालेका हुन्। अन्य व्यवसायभन्दा सजिलो, थोरै मिहिनेतमा धेरै आम्दानी लिन सकिने भएका कारण च्याउ खेतीमा आकर्षण भएको जोशिले बताए।
“अब स्वदेश मै गरिन्छ, स्वदेशमै मरिन्छ“
ब्यबसायिक च्याउ खेती थालेका जोशी अब बिदेशी रोजगारीको मुख नताकी स्वदैशमै केहि परिश्रम गर्ने बताउछन्। व्यवसायमट जम्दै गरेका उनी भन्छन् ’अब स्वदैशमै केहि गरिन्छ अब म बिदेश जान्न स्वदेशमै पुर्खाको माटोमै मिहेनत गर्छु।’
