सरस्वती साफरी
धनगढी, २२ भदौ/हिंसा तथा बलात्कारबाट बच्ने सीप सिकेपछि लम्कीकी चन्द्रा शाही खुसी छिन् ।दैनिकजसो सञ्चारमाध्यममा बलात्कारका घटना सुन्दै आएकी उनले आफू पनि असुरक्षित महसुस गरिरहेकी थिइन् । यहीबेला धनगढीमा प्रहार नामक संस्थाले आत्मरक्षा तालिम दिएपछि उनी आफू अब सुरक्षित हुन सक्ने आत्मबल बढेको बताउँछिन् । कैलालीको धनगढीमा एक सातादेखि किशोरीहरुलाई लक्षित गर्दै सात दिने आत्मरक्षा प्रशिक्षक प्रशिक्षण तालिम दिइएको थियो । तालिम लिएपछि सहभागी किशोरीहरुले साहस बढेको बताएका हुन् ।

घरेलु हिंसा तथा बलात्कारजस्ता जघन्य अपराधिक कृयाकलाप गर्नेहरुबाट बच्न आत्मरक्षा तालिमले ठूलो सहयोग मिलेको बताउँदै उनले भनिन्,‘मलाई पहिले अरुसँग बोल्दा डर लाग्थ्यो, तर अहिले आत्मरक्षा तालिम लिएपछि भने हौसला मिलेको छ ।’ एक हप्ताको आत्मरक्षा तालिमले आफूमा पूर्ण आत्मविश्वासका साथ साहस बढेको बताउँदै उनले भनिन्,‘पहिलो बाटोमा एक्लै हिँड्न पनि डर लाग्थ्यो, अब भने निर्धक्कताका साथ हिँडडूल गर्न सक्छु भन्ने लाग्छ ।’ आफूले सिकेको सीपलाई गाउँमा गई दिदीबहिनीलाई सिकाउने उनले बताइन् ।

महिलाहरुलाई भएको हिंसाका विरुद्धमा आवाज उठाउनका लागि पनि साहस चाहिने भएकाले सबै महिलालाई आत्मरक्षा तालिम दिइनु पर्ने उनको भनाइ छ । पुरुषले कुदृष्टि राखेर हिंसा गर्न थालेका त्यसलाई प्रतिकार गर्न सकिने तालिमबाट उत्प्रेरणा जागेको बझाङकी झरना सोडारीले बताइन् । उनले भनिन्,‘आत्मरक्षा सम्बन्धी तालिम बालिकाहरुलाई पनि दिइनु पर्छ, जो बढ्दै जाँदा उनीहरुलाई आत्मसुरक्षाका लागि काम लाग्न सक्छ ।’ महिलामा हुने हिंसाजन्य गतिविधि रोक्न पनि किशोरीहरुलाई आत्मरक्षा तालिम दिइनुपर्ने बझाङ मष्टा गाउँपालिकाका राजेश खड्का बताउँछन् । ‘मैले सिकेको सीपलाई सदूपयोग गर्न गाउँमा गएर महिला दिदी बहिनीहरुलाई सिकाउने छु,’ उनले भने,‘ता कि यो सीपले हाम्रा दिदी बहिनीहरु सुरक्षित रहन सकून् ।’

प्रेमको बहानाम महिलामाथि हुने शोषण र दाइजो नपाएको भन्दै पत्नी तथा बुहारीलाई कुटपिट गर्ने जस्ता घटना अब आफूहरु हुन नदिने गौरीगंगा नगरपालिका–७, का टेकराज ओझाले बताए । उनले भने,‘आत्मरक्षा तालिम लिएपश्चात् गाउँका दिदी बहिनीलाई सुरक्षित हुनका लागि उनीहरुलाई सिकेको सीप सिकाउने छु ।’ तालिम लिएका आफूहरुले दिदी बहिनीको सुरक्षाका साथै महिला हिंसाविरुद्ध उत्रने प्रण गरेको उनीहरुले बताएका छन् ।