बझाङ, १४ भदौ / बुङ्गल नगरपालिका–३ भानपालीकी २६ वर्षीया बिनिता बोहरालाई प्रसूतिका लागि स्वास्थ्य चौकीतर्फ लैजाँदै गर्दा बाटोमै गम्भीर जटिलता देखिएपछि स्वास्थ्यकर्मी प्रेमिला कुमारी बोहरा उद्धारमा खटिइन्।

खिरातडी स्वास्थ्य चौकीमा सिनियर अनमीका रूपमा कार्यरत प्रेमिलाले बिनिताको अवस्था जटिल बनेको खबर पाएलगत्तै घटनास्थलतर्फ प्रस्थान गरिन्। स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न समय लाग्ने र बाटोमै प्रसूति गराउनुपर्ने अवस्था देखिएपछि उनले जोखिम मोलेर तत्काल आवश्यक व्यवस्थापन सुरु गरेकी हुन्।

बिनिताको प्रसूतिका क्रममा शिशुको काँध अड्किएपछि आमा र गर्भमा रहेको शिशु दुवै जोखिममा परेका थिए। घटनास्थलमा पुगेकी प्रेमिलाले गाडीमै बिनिताको स्वास्थ्य अवस्था जाँच गरी शिशुको काँध अड्किएको पहिचान गरिन्।

स्वास्थ्य संस्थामा उपलब्ध हुने पर्याप्त उपकरण र सुविधा तत्काल उपलब्ध नभएको अवस्थामा उनले आफूसँग भएको सीप र अनुभवको प्रयोग गर्दै गाडीमै आपत्कालीन प्रसूति व्यवस्थापन सुरु गरिन्।

अन्ततः गाडीमै बिनिताले ३.३ किलोग्राम तौलकी छोरीलाई जन्म दिइन्। जन्मिएपछि नवजात केही समय निसासिएको अवस्थामा रहे पनि प्रेमिलाले तत्काल आवश्यक व्यवस्थापन गरेपछि शिशुको अवस्था सुधार हुँदै गएको जनाइएको छ।

हाल बिनिता र नवजात छोरी दुवैको अवस्था सामान्य रहेको बताइएको छ।

प्रेमिला आफैं पनि ७ महिनाको शिशुकी आमा हुन्। आफ्नै नाबालक शिशुको हेरचाह गर्नुपर्ने जिम्मेवारी हुँदाहुँदै संकटमा परेकी अर्की आमाको उद्धारका लागि उनी तत्काल घटनास्थल पुगेकी थिइन्।

दुर्गम भेगमा स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न लामो समय लाग्ने भएकाले प्रसूतिका क्रममा अचानक जटिलता देखिँदा जोखिम थप बढ्ने गर्छ। आवश्यक उपकरण, विशेषज्ञ सेवा र तत्काल उपचारको पहुँच नहुँदा त्यस्ता अवस्थामा स्वास्थ्यकर्मीको निर्णय, सीप र अनुभव नै महत्वपूर्ण बन्ने गरेको छ।

बिनिताको घटनामा पनि स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्नुअघि नै प्रसूति जटिलता देखिएपछि सवारीसाधन नै अस्थायी प्रसूति कक्षमा परिणत भएको थियो। सीमित स्रोत–साधनका बीच प्रेमिलाले गरेको तत्कालीन व्यवस्थापनका कारण आमा र नवजात दुवै सुरक्षित हुन सकेका हुन्।

आफ्नै ७ महिनाको शिशुको जिम्मेवारीलाई केही समय थाती राखेर संकटमा परेकी अर्की आमाको जीवन रक्षाका लागि खटिएकी प्रेमिलाको कार्यले दुर्गम क्षेत्रमा स्वास्थ्यकर्मीले निर्वाह गरिरहेको जिम्मेवारीलाई समेत उजागर गरेको छ।

समयमै घटनास्थल पुग्नु, प्रसूति जटिलता पहिचान गर्नु र तत्काल आवश्यक व्यवस्थापन गर्न सक्नु नै बिनिता र उनकी नवजात छोरीको जीवन रक्षामा महत्वपूर्ण बनेको हो। प्रेमिलाको यो प्रयास पेशागत जिम्मेवारीसँगै संकटका बेला मानवीय सेवाको उत्कृष्ट उदाहरण बनेको छ।