महेन्द्रनगर, ६ जेठ/ भीमदत्त नगरपालिकामा घुम्ती माटो परीक्षण शिविर अभियान सञ्चालन गरिएको छ । भीमदत्त नगरपालिका कार्यालय र प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीरण परियोजना, परियोजना कार्यान्वयन इकाई धान जोन इकाईले माटो तथा मल परीक्षण प्रयोगशाला सुन्दरपुरको सहयोगमा शिविर सञ्चालन गरेको छ । स्थानीय तह निर्वाचनपछि किसानहरुका लागि नगरपालिकाका सबै किसानहरुलाई मध्यनजर गरी शिविर सञ्चालन गरिएको छ ।

भीनपा वडा नं। २ बाट उद्घाटन गरिएको शिविर अन्र्तगत नगरपालिकाका १६ वडामा ६ सय किसानको माटो परीक्षण गरिएको छ ।
‘कस्तो माटोमा कुन खेती उपयुक्त हुन्छ, माटोको खाद्य शक्ति बढाउन के गर्नु पर्छ, उत्पादन कसरी बढाउन सकिन्छ लगायतका कुरामा किसानलाई सचेतना दिन नगरपालिकाका सबै वडाका किसान लक्षित गरी शिविर सञ्चालन गरिएको छ’ भीनपाका नगर प्रमुख सुरेन्द्र विष्टले भने,‘यो शिविरबाट किसानलाई माटो परीक्षण सम्बन्धी सचेतना बढ्ने र माटोको खाद्य शक्ति सुधार भएर उत्पादनबाट राम्रो लाभ लिन सक्ने विश्वास लिएका छौ ।’

माटो तथा मल परीक्षण प्रयोगशालाले यस अघि किसानको माटो परीक्षण गर्दै आए पनि स्थानीय तह निर्वाचनपछि सबै वडाका किसानका लागि भीनपाले घुम्ती शिविर सञ्चालन गरेको हो । माटो तथा मल परीक्षण केन्द्रका वरिष्ठ माटो विज्ञ राम दरार यादवले माटो परीक्षणमा किसानहरु अपेक्षित सचेत नभएकाले शिविरबाट सचेतना वृद्धिमा टेवा पुग्ने बताए ।

‘किसानहरु जति सचेत हुनु पर्ने हो, त्यति छैन, माटो परीक्षण भनेको के हो भनेर सोध्छन्’ उनले भने,‘यो शिविरबाट माटो परीक्षण सचेतना बढ्छ, त्यसले उत्पादनमा केही न केही असर पर्छ ।’

शिक्षित किसानहरु माटो परीक्षणमा सचेत देखिए पनि परीक्षणका लागि माटोको नमूना लिंदा नै समस्या हुने गरेको माटो विज्ञ यादवले बताए ।

भीनपाका १२ वडामा गरिएको परीक्षणमा सबै ठाउँको माटोमा प्राङ्गारिक पदार्थ न्यून देखिएको छ । ‘प्राङ्गारिक पदार्थ सबै ठाउँमा कम देखिएको छ, त्यसमा भराउनु पर्ने अवस्था छ’ उनले भने,‘हरियो मल, कुखुराको सुली, झारपात लगायतका प्राङ्गारिक पदार्थ प्रयोग गरी यसमा सुधार गर्न सकिन्छ ।’

माटो परीक्षणका क्रममा वडा नं. ६ र ७ मा फोस्फोरसको मात्रा बढी देखिएको छ भने वडा नं. ३ मा कम देखिएको छ । डिएपी मलको अत्यधिक प्रयोगले फोस्फोरसको माबा बढी देखिएको हो । यसैगरी पोटास र नाइट्रोजनको मात्रा पनि कम पाइएको माटो विज्ञ यावदले बताए ।

नगरपालिकाले वडामामा माटो परीक्षण सुरु गरेपछि किसानहरु विहानदेखि साँझसम्म माटो परीक्षण गरि रहेका छ ।
भीनपा वडा नं. १६ की गोमादेवी विष्टले माटो परीक्षणका लागि पटक पटक प्रयास गर्दा समेत सफल हुन नसकेको बताइन् ।

‘माटो जाँच गर्न धानको जरा समेत उखेलेर लग्र्यौ, कही हुन सकेन’ उनले भनिन्,‘ यस पटक वडामा आएको शिविरमा परीक्षण गरिएको छ ।’
भीनपा वडा नं.१६ को वडा कार्यालयमा सोमबार माटो परीक्षण गरिएको छ । भीनपा आर्थिक विकास समितिका संयोजक डम्मर सिह कार्की, वडा नं. १६ का अध्यक्ष सुरेन्द्र विष्ट, माटो विज्ञ यावद सहित प्राविधिक माटो परीक्षणमा सहभागी भएका छन् ।

भीनपा आर्थिक विकास समितिका संयोजक कार्कीले किसानहरुलाई माटो परीक्षणका लागि सचेतना फैलाउन सबै वडामा शिविर सञ्चालन गरिएको बताए ।

सबै वडामा शिविर सकिएपछि माटो परीक्षणको प्रतिवेदन नगर प्रमुख सुरेन्द्र विष्टलाई बुझाइने संयोजक कार्कीको भनाई छ ।
‘त्योृ प्रतिवृेदनका आधारमा माटो गुणस्तर सुधारका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न नगरपालिका कार्यक्रम बनाउँछ, त्यसका लागि सबै ठाउँको रिपोर्ट मेयरसापलाई बुझाउँछौ ।’